در علوم رفتاری برای اینکه ما بتوانیم دست به پژوهش بزنیم نیازمند یک جامعه هستیم اما به این دلیل که جامعه آماری از نظر حجم و گستردگی زیاد می باشد و وقت و هزینه بالایی برای مطالعه نیازمند است به همین دلیل دست به انتخاب نمونه میزنیم و برای این که این نمونه معرف جامعه باشد باید تا حد امکان به صورت دقیق این کار انجام بگیرد.
بر همین اساس ما دو نوع نمونه گیری احتمالی و غیر احتمالی داریم در نمونه گیری غیر احتمالی هیچگونه شانس برابری انتخاب به افراد یا اشیاء و...داده نمی شوداز جمله انها می توان به نمونه گیری گلوله برفی،نمونه گیری شبکه ای ،نمونه گیری هدفمندیا قضاوتی،سهمیه ای،.و نمونه گیری در دسترس اشاره نمود.
اما در نمونه گیری احتمالی برای افراد شانس برابر برای انتخاب شدن وجود دارد.
انواع نمونه گیری احتمالی :
-
تصادفی نظامدار یا سیستماتیک
در نمونه گیری تصادفی ساده چون ما لیست تمام افراد را داریم و چون ویژگی مورد نظر در بین تمام افراد به صورت یکسان می باشد از تصادفی ساده استفاده می کنیم.
ولی در تصادفی نظامداریا سیستماتک به علت اینکه ویژگی مورد نظر به صورت خاصی از بالا به پائین مرتب شده از این نوع استفاده می کنیم.
در نمونه گیری طبقه ای تصادفی ما لیست تمام افراد را داریم اما ویژگی به صورت یکسان بین تمام افراد توزیع نشده یعنی همگن نمی باشد و ما آنها را به صورت دو طبقه در می آوریم و با این کار ما واریانس ر اکاهش می دهیم که باعث کاهش خطا در نمونه گیری می شودو با این کار ما می توانیم نتایج تحقیق را به جامعه تعمیم بدهیم در این روش واریانس درون گروهی کم اما واریانس بین گروهی زیاد است و باز هم می توانیم به دلیل طبقه ای بودن این نوع نمونه گیری اشاره کنیم.در انتخاب تعداد افراد در این نوع نمونه گیر ی از هر طبقه می توانیم به چند طریق عمل کنیم.
-
انتساب از هر دو گروه به نسبت مساوی که در این شکل ما به تعداد افراد در هر طبقه توجه نداریم و از هر دو گروه به یک اندازه بر می داریم.
-
در نوع دوم انتساب بر اساس نسبتی که هر دو گروه هستند برای مثال اگر طبقه دختران 60درصد باشد و طبقه پسران 40درصد به همین نسبت ار انها بر می داریم.
-
در نوع سوم که انتساب بهینه نامیده می شود ما با توجه به واریانس انتخاب می کنیم یعنی هر گروهی که دارای واریانس زیاد باشد ما به همان نسبت از آن گرو بیشتر انتخاب می کنیم.
-
و در آخرین انتساب که بر اساس بهینه و هزینه می باشد علاوه بر بهینه بودن ما به مقدار وقت و هزینه ای هم که باید صرف بشود توجه داریم.
و در آخرین روش نمونه گیری(خوشه ای)به علت این که ما نه لیست کاملی از تمام افرادی که بایدبه عنوان جامعه باشند را نداریم و این که جامعه به صورت همگن نمی باشدودیگر این که واریانس درون گروهی زیاد است و واریانس بین گروهی کم است دست به این نوع نمونه گیری می زنیم.